Yanılgının Kesinliğinden Yenilginin Diyalektiğine: İbnü’l-Arabî ve İbn Haldun’da Galibiyetin Sosyolojik ve Metafizik İlletleri

Özkan Öztürk

Öz


Hem İbnü’l-Arabî’nin âlemi, hem de İbn Haldun’un umranı illet ve nispetler etrafında dönen gürültülü bir ilişkiler ağıdır. Bu ilişkiler düzeninin doğası ve bünyesi hakkında yaptıkları yorumlar, iki farklı düşünürün izledikleri dünya resmi arasındaki kontrastı görmeye imkân sunar. Bu anlamda İbnü’l-Arabî ve İbn Haldun tek bir medeniyetin çocuğu olsalar da seyrettikleri manzarayı resmedişleri farklılık arz eder. Her iki düşünürün ele aldığı herhangi bir ortak konuya bakıldığında, kavramsal ve terminolojik dünyanın, açıklama çerçevesini nasıl değiştirdiği hemen fark edilecektir. İbnü’l-Arabî’nin izlediği resim bütün boyutları ile âlem iken, İbn Haldun’un çerçevesi toplumsal umrandır. Bu makale iki farklı düşünürün yaklaşımlarını mukayese etmek için “yenmek ve yenilmek” konulu yorum güzergâhını temel izlek olarak belirler. Biri yenilgi olgusunu bilgi, kudret, tasdik, inanç kesinliği, tenzih, teşbih, şirk, tevhid, vahdet, kesret, nusret, sarsıntı, gedik gibi terminolojik seçimlerle inşa ederken, diğeri galebe, istila, tagallüb, hâkimiyet, cesaret, vahşet/yabanilik, asabiyyet, bedevi-hadari topluluk kavramları etrafında değerlendirir.

Anahtar Kelimeler


İbnü’l-Arabî, İbn Haldun, Tagallüb

Tam Metin:

PDF


DOI: https://dx.doi.org/10.36657/ihcd.2018.38

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

 

Indexing and Abstracting Services

                                            
 

Other Sources and Services

                   
 

Lisans

Creative Commons Lisansı

 

İletişim:

Sönmez Çelik
İbn Haldun Üniversitesi
Ulubatlı Hasan Caddesi, No:2
34494 - Başakşehir, İstanbul
Telefon: +90 212 551 6464
E-posta: journal@ihu.edu.tr